Athens Calling

Το «μαύρο» που έπεσε ξαφνικά κάτω από το σήμα ΕΡΤ δεν αποτελεί μόνο το απόλυτο θέμα συζήτησης των ημερών, αλλά κι ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα στην μεταπολιτευτική Ελλάδα. Η απόφαση της κυβέρνησης για οριστικό λουκέτο στη δημόσια ραδιοτηλεόραση διαθέτει πληθώρα προεκτάσεων κι επηρεάζει άμεσα χιλιάδες ανθρώπους, ενώ έμμεσα τον κάθε άνθρωπο που ζει σε αυτή τη χώρα και όχι μόνο.

Η κυβέρνηση δια μέσω του Σίμου Κεδίκογλου έθεσε όλα τα αρνητικά της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης: μεγάλο κόστος λειτουργίας, πολλαπλάσιο προσωπικό με αρκετά προνόμια, ανεκμετάλλευτη περιουσία, αδιαφανείς διαδικασίες. Γεγονότα και καταστάσεις δηλαδή που όλοι γνωρίζουμε και θεωρούμε ως αρνητικά στη λειτουργία της. Αυτό που «ξέχασε» να αναφέρει είναι ποιος ευθύνεται για τα παραπάνω. Ή μάλλον αναφέρθηκε σε αυτό κομψά: οι προηγούμενες διοικήσεις.

Ο προπαγανδιστικός τρόπος με τον οποίο τέθηκαν είναι κάτι παραπάνω από εμφανής. Πέραν των υπεράριθμων υπαλλήλων και της κάκιστης οικονομικής λειτουργίας (για τα οποία ευθύνονται σχεδόν αποκλειστικά οι κυβερνήσεις και οι διοικήσεις που οι ίδιοι διόρισαν στον οργανισμό), κάποια πράγματα στα οικονομικά του οργανισμού είναι απολύτως λογικά.

Η ΕΡΤ έχει αυξημένο κόστος συγκριτικά με τα υπόλοιπα κανάλια καθώς, ως δημόσιο κανάλι, υποχρεώνεται να καλύπτει πολύ περισσότερα γεγονότα, ιδίως στο εξωτερικό. Οι διεθνείς επισκέψεις των Ελλήνων πολιτικών για παράδειγμα ή οι μεγάλες διεθνείς αθλητικές διοργανώσεις καλύπτονται από την ΕΡΤ υποχρεωτικά. Τώρα όλοι γκρινιάζουν για το αυξημένο κόστος, αν δεν μεταδοθεί όμως το επόμενο Παγκόσμιο Κύπελλο ή οι Ολυμπιακοί Αγώνες θα έχουμε πορείες διαμαρτυρίας έξω από το κοινοβούλιο.

Επίσης, η ΕΡΤ δεν είναι ανταγωνιστικός οργανισμός. Αυτό σημαίνει ότι δεν έχει σαν στόχο το κέρδος, αλλά την ενημέρωση. Σαν δημόσια τηλεόραση μεταδίδει ποιοτικά προγράμματα τα οποία προωθούν τον πολιτισμό και άλλες ανάγκες. Γι’ αυτό το λόγο την πληρώνουμε, για να μην είναι αυτοσκοπός ο ανταγωνισμός και να μην μεταδίδει τούρκικα. Ουσιαστικά μόνο με τον φόρο μας (καθώς σκανδαλωδώς κερδίζει ελάχιστα από τις διαφημίσεις, προς όφελος κάθε ιδιωτικού καναλιού) καλύπτει τα έξοδά της (αν φυσικά δεν της τα αρπάξουν τα Υπουργεία). Περιττό φυσικά να αναφερθεί ότι τα τελευταία χρόνια η ΕΡΤ είναι κερδοφόρος οργανισμός, παρόλο που δεν είναι απαραίτητο για τη λειτουργία της.

Από τις 12 Ιουνίου άλλες 2.500 χιλιάδες άνεργοι προστέθηκαν στο ήδη υπάρχον ενάμησι εκατομμύριο. Μικρό το κακό θα πει κανείς, καθώς κάθε μέρα απολύονται συνεχώς άνθρωποι όλων των κλάδων. Αποτελεί αναμφίβολα ένα δυσάρεστο γεγονός αλλά συμβαίνει πρώτη φορά; Γιατί τόσος ντόρος γι’ αυτούς; Απλώς και μόνο γιατί είναι δημόσιοι και όχι ιδιωτικοί υπάλληλοι; Απλώς και μόνο γιατί έκλεισε μια δημόσια επιχείρηση;

Γιατί η ΕΡΤ δεν αποτελεί μια απλή δημόσια επιχείρηση όπως πχ οι Ολυμπιακές Αερογραμμές, στην πώληση των οποίων υπήρξαν σχετικά λίγες αντιδράσεις. Το αντικείμενο ενασχόλησής της, η ενημέρωση, αποτελεί θεμελιώδες και δομικό συστατικό οποιουδήποτε μη απολυταρχικού καθεστώτος. Δια μέσω αυτού του αγαθού διασφαλίζεται το πολίτευμα και ο έλεγχος της εξουσίας κι έτσι είναι αναγκαίο για όλους τους πολίτες ενός κράτους, όπως ακριβώς είναι το νερό, το ρεύμα, το τηλέφωνο και όλες οι άλλες βασικές δημόσιες παροχές. Γι’ αυτό τον λόγο όσοι ζουν σε αυτή τη χώρα αισθάνονται την ΕΡΤ πολύ περισσότερο «δική τους» απ’ ότι μια οποιαδήποτε άλλη κρατική επιχείρηση.

Η κυβέρνηση δεν έκλεισε απλώς έναν «θύλακα αδιαφάνειας και δημόσιας σπατάλης», αλλά χτύπησε την ενημέρωση με τον πλέον φασιστικό τρόπο. Κλείνοντας τη δημόσια τηλεόραση, το μοναδικό μέσο που θα μπορούσε να της ασκήσει πραγματική κριτική και έλεγχο, «περιορίζει» την ενημέρωση στα ιδιωτικά κανάλια ιδίων συμφερόντων με τα δικά της.

Κατά την άποψή μας, η λειτουργία της ΕΡΤ δεν ήταν η ιδανική όλα αυτά τα χρόνια, καθώς είχε μετατραπεί από δημόσια σε κρατική. Ακόμη κι έτσι όμως, πέραν της κατά πολύ μεγαλύτερης ποιότητας των προγραμμάτων της έναντι των αντιστοίχων οποιουδήποτε ιδιωτικού σταθμού, η ΕΡΤ ήταν ο μοναδικός ραδιοτηλεοπτικός σταθμός που έδινε την ελπίδα ότι μπορεί να υπάρξει πραγματική ενημέρωση, εφόσον λειτουργήσει σωστά. Κάτι αντίστοιχο δεν θα μπορέσει ποτέ να υπάρξει στα ιδιωτικά κανάλια λόγω συμφερόντων.

Αυτή η ελπίδα φάνηκε ότι δεν αποτελούσε ουτοπία από τις 12 Ιουνίου και μετά, μέρες κατά τις οποίες η ΕΡΤ εκπέμπει παράνομα. Σε αυτό το διάστημα, χωρίς την κρατική παρέμβαση, οι δημοσιογράφοι εκφράζονται ελεύθερα σπάζοντας τα συνήθη «ταμπού», με πραγματική και ουσιαστική κριτική στους κυβερνόντες. Η κυβέρνηση με το κλείσιμο της ΕΡΤ πέτυχε κάτι μαγικό: μετέτρεψε την κρατική τηλεόραση σε δημόσια σε λίγες μόλις ώρες! Για πρώτη φορά τα τελευταία χρόνια υπήρξε ανεξάρτητη και χωρίς παρεμβάσεις έκφραση στη δημοσιογραφία. Γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο όσοι παρακολουθούν αυτές τις μέρες κυριολεκτικά αποθεώνουν το πολύ πρόχειρο κατά τα άλλα πρόγραμμα που μεταδίδεται και αντιλαμβάνονται πόση ανάγκη έχει η σημερινή κοινωνία αυτού του είδους την τηλεόραση.

Πέραν του γεγονότος, η πρακτική του κλεισίματος, τύπου «Διατάζω κι εκτελώ» από ένα κόμμα που δεν πήρε ούτε το 1/3 των ψήφων δείχνει τις πραγματικές προθέσεις του και την αντίληψή του για την (έστω και στα σημερινά της χάλια) δημοκρατία. Αποφασίζει να κλείσει έναν οργανισμό χωρίς την άδεια του κοινοβουλίου και απλά το κάνει επειδή μπορεί. Παράλληλα, κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι παρόμοια πρακτική δεν θα χρησιμοποιηθεί στο μέλλον για το κλείσιμο οποιουδήποτε άλλου δημόσιου φορέα (πανεπιστήμια, νοσοκομεία κ.α.), εφόσον υπάρχει ήδη προηγούμενο. Τέλος, επειδή η πολιτική που εφαρμόζεται στα κράτη υπό τον έλεγχο του ΔΝΤ είναι παρόμοια, με το λουκέτο της ΕΡΤ πιθανώς να άνοιξε ο ασκός του Αιόλου και για άλλα δημόσια μέσα στις χώρες του ευρωπαϊκού νότου. Πριν λίγες μέρες δεν υπήρχε ευρωπαϊκή χώρα χωρίς δημόσιο μέσο ενημέρωσης. Μετά την «πρωτοπορία» της Ελλάδας, ίσως υπάρξουν πιέσεις για να βρεθούν μιμητές.

Μόνο ως ανέκδοτο λοιπόν μπορεί να εκληφθεί η δήλωση του Σίμου Κεδίκογλου για έναν νέο οργανισμό με μειωμένο κόστος που θα είναι δημόσιος και θα λειτουργεί άψογα. Για τον πολύ απλό λόγο ότι αυτοί που σχεδόν διέλυσαν τον παλιό οργανισμό θα είναι υπεύθυνοι για τη δημιουργία του νέου. Όσο κι αν προσπαθούν για το αντίθετο, είναι δύσκολο να πειστεί ο οποιοσδήποτε ότι ο λύκος μπορεί να φυλάξει τα πρόβατα και όχι να τα φάει.

Η ανταπόκριση του απλού κόσμου εκτός από «σωτήρια», έστω και για την πειρατική αναμετάδοση, είναι και ελπιδοφόρα για το μέλλον, καθώς μόνο με μαζική αντίθεση στο μέτρο μπορεί να λειτουργήσει και πάλι η δημόσια ραδιοτηλεόραση. Μπορεί η κυβέρνηση να προσπαθεί με κάθε μέσο να αντιγράψει έναν απολυταρχικό τρόπο διακυβέρνησης από τον γερμανικό Βορρά, τουλάχιστον όμως υπάρχουν κάποιοι που αντιλαμβάνονται τι χρειάζονται και μάχονται για τα δικαιώματά τους. Δεν είναι άλλωστε ούτε η πρώτη και μάλλον ούτε η τελευταία φορά που θα συμβεί κάτι αντίστοιχο.

Κλείνοντας, κάτι από το μακρινό 1979, πιο επίκαιρο από ποτέ:

Σχολιάστε..

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s